Leerlingen kiezen doelen

IMG_20190319_125055.jpeg

De academie van Wuustwezel gaat op een innovatieve manier om met het raamleerplan. De academie herformuleerde een deel van de leerdoelen zodat ze  beter begrijpbaar zijn voor kinderen.

Deze aangepaste doelen hangen nu op in de klas. Elke les mogen leerlingen een leerdoel kiezen waarrond ze die week willen werken. Dat kaartje krijgen ze mee.

Zowel leraren muziek als leraren woord gaan ermee aan de slag. Bijzonder inspirerend.

Goesting

Goesting.png

Op een academie onderzochten leraren welke doelen voor hun lespraktijk belangrijk waren. Een lerares drukte uit dat alle collega’s aan haar tafel het woordje goesting uit de lijst hadden gekozen.

Dat deed wel iets met de mannen in de zaal. Als vijf vrouwelijke collega’s uitdrukken dat ze goesting belangrijk vinden, dan daalt het niveau even tot cafépraat.

Maar daarna volgde al snel de vaststelling dat spelplezier en goesting ontwikkelen diep in het DNA van de academie zit. En deze gedachte had wel kwaliteit.

Goesting is ooit tot mooiste Nederlandstalige woord verkozen. Terecht. Het woord roept fijne dingen op: zin, passie, gedrevenheid, meer willen. Liefde voor het vak.

En we weten het allemaal: als een leerling met stralende ogen aangeeft oh, dit wil ik ook kunnen, dan is het al half gewonnen.

Voor alle emoties

4932_ba.jpg

Het moge een opluchting zijn, schrijft Chantal Pattyn, dat we in deze tijden van ratio en cijfers alsnog emotionele wezens blijven die lachen en huilen. Niets menselijks is ons vreemd. De mooiste en meest aangrijpende bladzijde uit de klassieke muziek zijn geschreven als een muzikaal antwoord op diep menselijke vragen. Dat is nu eenmaal wat grote kunstenaars kunnen: ze laten je dingen zien die je niet kende. Zelfs niet bij jezelf.

Het boek (met cd’s) Iedereen Klassiek van Klara laat ons via de grote emoties kennismaken met onsterfelijke muziek.

Deze emoties zijn verdriet, troost, angst, macht, melancholie, verlangen, extase, pathos, evenwicht, rust, poëzie, gratie, energie, feest, ironie en humor. Een prachtig palet.

Wat zou het toch mooi zijn als leerlingen gedurende hun doortocht op de academie deze emoties zouden kunnen verkennen. Niet de techniek of de kunstgeschiedenis als ordenend element van een opleiding. Maar de (eigen unieke) emoties.

Altijd iets klaar hebben

maxresdefault-1.jpg

Je vindt ze in luchthavens en winkelcentra: piano’s die globetrotters en klanten uitnodigen om iets op de toetsen te tokkelen.

Je hoopt dat vele leerlingen van onze academies die uitdaging zonder verpinken oppakken: gaan zitten en spelen. Zonder voorbereiding. Zo zal er in juli en augustus onafgebroken muziek klinken in de luchthaven van Zaventem. Een stroom van leerlingen van onze kunstacademies die met trots hun altijd-klaarrepertoire laten horen.

Altijd iets klaar hebben, het is een waardevol doel in ons raamleerplan. Nee, geen enkele uitvlucht telt nog: maar ik heb mijn boek niet bij… ik ken niets uit het hoofd… ik weet niet wat ik moet spelen.  Als oma en opa vragen om iets te spelen, dan kan je dat.

Expressionist Daan

a53f4e8b-70e5-11e6-94b1-00163edf843f.jpg

Popartiest Daan vertelt in de de Morgen dat hij een expressionist is.

Ik kan iets overbrengen, zelfs al is dat op een brute en lompe manier. Ik speel eigenlijk piano zoals een flik zijn pv tikt: met twee vingers.

Je hoort dat er enige urgentie achter mijn muziek zit. Virtuoos zijn is daarbij een handicap: muziek moet uit de ziel barsten, niet noodzakelijk uit het hoofd.

Interessant: ambacht staat soms het kunstenaarschap in de weg. Ik denk dat vele leraren DKO het hier niet mee eens zijn ;-).

Maar misschien moeten we deze gedachte toch niet direct parkeren als onzin of provocatie. Al is het maar om onze praktijk vanuit een ander perspectief te bevragen:

    • Kunnen leerlingen zich met vier noten of akkoorden al uitdrukken als kunstenaar?
    • Of moet je eerst enkele jaren alleen trainen op de techniek?
    • Is moeilijker steeds het doel? Of mag het ook artistieker zijn?
    • En wat doen we met de tegendraadse en eigenzinnige Daantjes of Meurissen die naar onze academie komen?

Re dorisch

kapiteel-dorisch.jpg

De tijden zijn veranderd.

Een leerling vergat om si mol (aan de sleutel) te spelen.

Het deed me terugdenken aan een eigen traumatische jeugdervaring in de pianoles. Ik had de drie kruisen niet gelezen en het werk in la klein (in plaats van la groot) doorgenomen. De uitbrander die daarop volgde ben ik nog steeds niet vergeten. De datum ook niet: het was 6 december. Een sinterklaasdag in mineur: letterlijk en figuurlijk.

Terug naar nu. Ik gaf aan dat je ook op gitaar een si mol moet spelen als die aan de sleutel staat. Maar ik stelde ook vast dat de versie in re dorisch goed klonk. Die modale toonaard gaf het werk een interessante kleur. We hebben samen beslist om voor die alternatieve uitvoering te gaan.

De tijden zijn veranderd. Soms is het verstandig om de partituur nauwkeurig te volgen. Dan reageer je als vakman. Maar op andere momenten mag ook het onverwachte zegevieren. Dan krijgt de avontuurlijke kunstenaarskant  de overhand.