Doorzettingsvermogen

dieet-volhouden-750x469.jpg

Je bent geen genie. Dit kreeg de Amerikaanse psychologe Angela Duckworth in haar jeugd te horen. Ondertussen studeerde ze op Harvard en Oxford neurowetenschappen en won ze prestigieuze prijzen.

In het boek De Grit-factor onderzoekt ze waarom ze toch slaagde. Ze stelt vast dat testen die uitgaan van intelligentie en leiderschapspotentieel weinig zeggen over slaagkansen in onderwijs of succes in de verdere loopbaan. Passie en doorzettingsvermogen zijn wel bepalende factoren. Succes ontstaat door een speciale mix van volledige overgave en vastberadenheid om op lange termijn je doelen waar te maken.

En hoe kan je dan doorzettingsvermogen aanleren? Het is een thema waar vele leraren DKO mee worstelen. Duckworth geeft enkele tips:

  • Ga lastige situaties voor je leerlingen niet uit de weg. En accepteer dan dat tegenslagen daar een onderdeel van zijn.
  • Kijk als leraar (en ouder) minder naar de cijfers en meer naar het groeiproces. Want groei is een veel interessantere indicator en stimulator.
  • Geef het goede voorbeeld. Ga zelf nieuwe uitdagingen aan en laat dat zien in de klas.

Trapje hoger

IMG_2872.JPG

Elke leerling zijn eigen podium. Het team van de academie van Wilrijk reageerde enthousiast op deze uitspraak van een lerares.

Optreden hoort bij podiumkunsten. Daar waren we het over eens. Maar het belang van dat podium, de grootte van het publiek, het gewicht van een jury…  dat pas je aan aan je leerling.

Wie hoge ambities heeft, speelt op jong talentconcerten. Of op wedstrijden zoals Cantabile. Voor een andere leerling is een leerlingenconcert de juiste plek. En voor sommige volwassenen is een concertje voor de medeleerlingen van hetzelfde uur al een hele uitdaging.

Een lerares liet het eerste jaar haar leerlingen zelf hun podiumniveau kiezen. Ze stelde vast dat leerlingen op veilig speelden. Sindsdien daagt ze leerlingen uit om altijd een trapje hoger te mikken. Want ook dat is onze taak: altijd weer de zone van naaste ontwikkeling opzoeken. Altijd weer een trapje hoger op het podium.

Begrafenismuziek

Mertz.jpeg

Ik wil graag begrafenismuziek spelen. Het kwam er wat onhandig uit, maar deze leerling gaf tijdens een intentiegesprek toch wel op een interessante manier aan waar ze naartoe wilde.

Het gesprek daarna bracht helderheid. Ze zocht troost in muziek. Niet therapeutisch, nee dat ging te ver. Wel een verkenning van haar eigen melancholische binnenkant. Muziek als traagwerkend medicijn.

Prachtige weemoedige gitaarmuziek van John Dowland, Johann Kaspar Mertz en Fabian Payr kleurden dat jaar haar repertoire in.

Mozart op de agenda

442213muziekacademie_tinnen_schotel_tienen_rimanque_group_monument_2_.jpg

De academie van Tienen heeft voor dit schooljaar een prachtige agenda ontwikkeld. Deze agenda is nu de plek waar leerlingen, ouders en leraren elkaar ontmoeten. De evergreens staan er natuurlijk in: huiswerk, tips, tops, notenbalken…

Maar daarnaast nodigt de agenda ook uit om achteruit en vooruit te kijken. In de spiegel noemen ze het. Wat lukt al goed? Wat minder? Hoe schat ik mezelf als kunstenaar of performer in? Wat is mijn volgende uitdaging?

Als kers op de taart kom je ook nog te weten dat Mozart op de grote markt van Tienen, in het gebouw van de academie, overnacht heeft. Prachtig toch. Maar niet verder vertellen. Want anders wordt de academie binnenkort overspoeld door fotograferende Japanners. Laat deze plek vooral een toevluchtsoord blijven voor een nieuwe generatie leerlingen die graag in de voetsporen van Mozart willen treden.

Domme en slimme dril

1*AxbuuyS_lsMXl8_GTSRl9g.png

100 keer hetzelfde herhalen. Ooit was dat de standaard. Ondertussen staan we dankzij onderzoek en gezond verstand een stuk verder. Zomaar iets herhalen is dom. En een fout erin drillen, is dubbel dom… en bijzonder frustrerend voor de leraar.

Slimme dril doe je bewust en gevarieerd. Zo wordt training effectief. En daarom ook leuk. Want als het vooruit gaat, ben je ook gemotiveerd. Logisch toch?

Dit zijn vijf slimme dril tips. Met dank aan de specialisten Lieven van Ael en Jo Stijnen:

  1. train bewust en super geconcentreerd;
  2. stel je na een speelbeurt de vraag hoe het nog beter kan;
  3. oefen met plezier, laat je uitdagen door bijvoorbeeld levels;
  4. varieer in klankkleur, accenten, sfeer…;
  5. studeer geen fouten in.

Dril

1282605.jpg

Soms krijg ik de vraag of er op de academie nog plaats is voor dril. Mag een leraar nog een drilinstructeur zijn? Kom op, speel, en nog een keer, en nog, nog, nog … Tot de vingers of de mond pijn doen. Of tot de woorden je de keel uit gangen. Tot het perfect is.

We zijn dat blijkbaar kwijtgeraakt. En durven dat ook niet meer vragen aan leerlingen. Terwijl we allen proefondervindelijk weten: het hoort erbij. Training tot het in de vingers zit. Je uren kloppen. De harde noot van het vakmanschap.

Een stevige inspanning leveren en daar achteraf de vruchten van plukken. Het blijft waardevol. Laten we, als de context daarvoor klopt, daar ook niet bang voor zijn. Met gezond verstand.

Prachtig risico

GertBiesta.jpg

Het prachtige risico van onderwijs is de titel van een bekroond boek van onderwijsfilosoof Gert Biesta. Geen makkelijke lectuur, maar de inspanning is de moeite waard.

Onderwijs brengt altijd risico met zich mee, zegt Biesta. Onderwijs is geen interactie tussen robots, maar een ontmoeting tussen mensen. En die leerlingen handelen niet naar een door ons uitgestippelde leerlijn.

En toch doen beleidsmakers, onderzoekers, journalisten en politici er veel aan om onderwijs voorspelbaar en risicovrij te maken. Input, gestandaardiseerd proces en dan rolt het product er wel uit. Altijd dezelfde kwaliteit. Net zoals in een autofabriek. Maar neem het risico weg uit kunstonderwijs en we worden een vakschool met degelijke maar voorspelbare producten.

Nee dus. (Kunst)onderwijs is risico’s nemen, een kwetsbare dialoog met je leerlingen aangaan, keuzes maken, voorlopige routes uitzetten, je einddoel niet te scherp formuleren, soms zeggen hoe het moet en het soms ook niet weten. Spannend voor leerling én leraar.

Elke dag weer prachtig (en) risicovol.