Hoeveel competenties kan je evalueren?

521239579_70c6feb82a_o.jpg

Soms proberen jury’s/ feedbackgevers tijdens toonmomenten over alle rollen iets te schrijven. Gekkenwerk. Tijd om te luisteren is er dan niet meer.

Vakliteratuur is daar ook duidelijk over: expert Lou Van Beirendonck concludeert dat je maximaal twee of drie competenties per evaluatiemoment kan evalueren. Daarom de gouden regel: maak keuzes en kijk dan gericht.

En die richting kan ook door de leraar van de leerling aangegeven worden. Hij kan een jury vragen naar een bepaalde competentie te kijken. Omdat feedback daarover voor hem het meest wenselijk is.

Play

Untitled(soccer-pitch)-drone.jpg

Play was een stadsfestival dat in 2018 Kortrijk inpalmde met hedendaagse kunstwerken. Het parcours was een ode aan de homo ludens, de spelende mens.

Untitled(soccer-pitch)5.jpg

Het werk Soccer Pitch van de Centraal-Amerikaanse kunstenaars Priscilla Monge trok mijn aandacht. De kunstenares past de spelregels van voetbal aan. De heuvels op het voetbalveld verplichten de spelers om van tactiek te veranderen, om nieuwe regels te bedenken, of om met het onverwachte te spelen. Want het terrein zorgt dat de bal vreemde capriolen maakt. Zelfs het tactisch vernuft van trainer Pep Guardiola heeft hier geen vat op.

Untitled(soccer-pitch)2.jpg

Het werk is een prachtige metafoor voor de didactiek van het creëren. Leraren bouwen, net zoals deze kunstenares, obstakels in die uitdagen om met het onverwachte om te gaan. Ze maken zo het spel levendig en onvoorspelbaar. En dat levert creatieprocessen op die even hobbelig zijn als de krijtlijnen van dit voetbalveld.

Werkplek

5fe89058-1f5f-11ea-a18f-1a690bb82c5d.jpg

Af en toe vraag ik aan leerlingen om een foto te maken van hun werkplek. Als een instrument goed zichtbaar in de woonkamer staat, is de kans groter dat er dagelijks  geoefend wordt. In het oog, in het hart. Dat geldt niet alleen voor de liefde.

Die opdracht doet leerlingen en ouders nadenken over routines en levert ook fijne, soms grappige foto’s op.

Maar geen enkel beeld kan tippen aan de foto van hierboven. Het is de werktafel van Panamarenko in zijn huis aan het Sint-Jansplein in Antwerpen.

Aan dit juwelierstafeltje, met prullaria en uitpuilende lades, ontstond zijn oeuvre. Hier werden techniek, wetenschap en verbeelding met elkaar vermengd tot de meest poëtische installaties. En die gedachte is adembenemend.

Bewust oefenen

angela-duckworth-bw.png

Veel oefenen is een sleutel tot succes. Maar de kwaliteit van die oefening is minstens even belangrijk. De Amerikaanse psychologe en wetenschapper Angela Duckworth omschrijft in haar boek de grit-factor de elementen van bewust oefenen:

  1. stel jezelf een doel;
  2. oefen met volledige concentratie;
  3. ontvang veel directe feedback;
  4. herhaal met aandacht voor die feedback.

Tenslotte geeft Duckworth de suggestie om werk te maken van dagelijkse routines.

Trouw aan het idee

image

Ik geef leerlingen graag kleine gerichte compositie-opdrachten. Ze komen dan zelden de week daarna met een hele compositie naar de les. Meestal hebben ze wat kleine ideeën, schetsen verzameld.

Leraar compositie Bram Van Camp leerde me dat je met dat basismateriaal aan de slag moet gaan: benoemen, toevoegen, verrijken, bevragen, helpen ontwikkelen…

Bram vindt het belangrijk dat zijn interventies altijd weer vertrekken vanuit het oorspronkelijk materiaal.

Blijf trouw aan het idee van de leerling, is daarom zijn gouden tip.

Dt

ik wordt 2.jpg

Velen van jullie hebben het gezien. Vorige week stond er een kemel van een dt-fout in mijn blog. Ik kreeg meer dan 50 bijzonder lieve mails van collega’s. Vaak met een leuke kwinkslag: ik was verwondert dat juist jij zo’n faut maakt

Opvallend: nooit kreeg ik meer reacties op een blog. Hoe komt het toch dat we ons collectief fixeren op zo’n fout?

Die gedachte deed me mijn eigen lespraktijk onderzoeken. Wat zijn in mijn lessen de dt-fouten? Waar reageer ik onmiddellijk op? Wat verblindt me zozeer dat ik even geen aandacht meer heb voor wat wel in orde was?

Redelijk veel zaken, zo blijkt: in tempo versnellen, duim te hoog zetten, te zacht spelen, een verkeerde vingerzetting gebruiken, dezelfde fout maken als vorige week… Als een rode lap op een stier werken ze op me in.

Het is een lijstje waar ik niet direct fier op ben. Maar anderzijds wil de perfectionist in mij enkel met het beste genoegen nemen: op die zaken moet ik blijven hameren.

Aandacht richten

Schermafbeelding 2019-10-26 om 20.46.18.png

Lian Kroes doet onderzoek in de publieke ruimte. Om voorbijgangers met een andere blik om zich heen te laten kijken, plaatst ze in steden periscopen. De interventie doet je bewust kijken naar een verrassende detail in de omgeving.

In het kunstonderwijs doen we net hetzelfde. We richten voortdurend de aandacht van onze leerlingen op een detail, een nieuw element, iets dat nog niet opgevallen is. Kijk, dit is belangrijk om er aandacht aan te geven.

We hopen dat ze op die uitnodiging ingaan en zo verwonderd geraken.