Procespen

6-kleurenpen-basis-14400061-productzoom_rd.jpg

Mijn nieuwe pen. Met 6 mooie kleuren.

Dit is dit jaar mijn nieuw werkinstrument. Ik schrijf er opmerkingen, gedachten en ideeën mee op de partituren van leerlingen. Een hele week gebruik ik in alle klassen dezelfde kleur. De week daarna een andere kleur.

Als ik de datum in de kleur erbij zet, weten leerlingen welke opmerkingen die week van belang zijn.

En de kleuren maken ook het proces zichtbaar. Welke evolutie heeft de leerling doorgemaakt? Wat hebben we in het begin en later opgepakt? Wat wordt altijd weer omcirkeld?

Partituren worden zo levendige, bonte beelden met twee verhalen: dat van de componist en dat van het werkproces van de leerling. Voor minder dan 1 euro haal je dit fantastisch didactisch instrument in huis.

IMG_2853.jpg

 

 

Evalueren is communiceren

timthumb.php.jpeg

Het doel van een evaluatie is communicatie. Dat was het verrassend statement van een lerares woord van de academie van Jette. Zo scherp had ik het zelf nog niet gezien.

Natuurlijk is communicatie een belangrijk middel om de evaluatie over te brengen naar leerlingen en ouders.

Maar deze lerares gaat een stap verder. Met je leerlingen in dialoog gaan, is de kern van een evaluatie: over het proces en product. En in twee richtingen: leerling-leraar en leraar-leerling.

Met relevante vragen: Wat hebben we gezien? Wat ging goed? Waar heb jij/ ik nog werk aan? Hoe kijk je naar je eigen evolutie? Daar samen over nadenken zorgt voor de nodige voeding. Dit is geen tijdverlies. Dit levert een grote winst op: leerwinst.

Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik overtuigd ben dat ze helemaal gelijk heeft. Communicatie over het leren is het doel van een evaluatie.

Groeiboog

door-1128254_960_720.jpg

Pianist en leraar Joost Van Kerkhoven onderscheidt in zijn praktijk twee cycli: een groeiboog en een afwerkingsboog.

De groeiboog omvat het groeiproces dat een leerling doormaakt. Leraar en leerlingen focussen op leren, competent worden. Niet het afgewerkt product maar het leerproces staat vooraan.

Joost zijn vaststelling: voor leerlingen die focussen op de groeiboog, is een toonmoment zelden een opgave. Ze identificeren zich sterk met hun artistiek product. En ze ervaren het als een soort delen van een gedachtegang.

De afwerkingsboog is de tijd waarin leraar en leerling zich richten op het eindproduct. Deze tijd hebben we altijd belangrijk gemaakt in het DKO. Kwaliteit associëren we met het niveau van de toonmomenten.

Competenties creëren mogelijkheden om méér te focussen op de groeiboog. Vaardigheden worden niet gedefinieerd vanuit een bestaande norm of traditie. Wel vanuit een dialoog met de leerling en inzicht in de ingrediënten die nodig zijn om artistieke ambities waar te maken. 

Raamleerplannen

creëren

Het is gebeurd. De inspectie keurde vorige week onze raamleerplannen DKO goed. Eén voor podiumkunsten en één voor beeldende en audiovisuele kunsten.

Het zijn leerplannen geworden van en voor leraren DKO. In een taal die helder en herkenbaar is. Met een beperkte set competenties en doelen. Leerplannen die vertrouwen geven aan leraren en vakgroepen uitdagen om zelf inhouden te bepalen. Daar zullen we aan moeten wennen.

De doelen van het leerplan sluiten aan bij de verwachtingen die de overheid uitdrukte in de basiscompetenties en beroepskwalificaties. Wie dit leerplan gebruikt, voldoet aan de vooropgestelde eisen.

Zeven jaren onderzoek en begeleidingswerk komen in één uitgepuurd concept samen.

Nieuwsgierig? Verken de raamleerplannen een eerste keer op de blog.

Of nog beter: lees het hele verhaal en ontdek veel meer ondersteunende documenten op onze nieuwe website raamleerplandko.be. Daar zullen we ook voorbeelden samenbrengen die academies in de toekomst zullen ontwikkelen.

We zien wel

dsc_10100_dieter.jpg

Filosoof Dieter Lesage maakt in het tijdschrift Simulacrum bedenkingen bij vooropgestelde te behalen competenties in kunstonderwijs. Ik deel zijn bezorgdheid. Daarom blijven we vurig pleiten voor grofkorrelige competenties die richting geven,  inspireren … maar ook voldoende ruimte geven aan het onverwachte. Lesage gaat nog een stap verder. Als provocatie kan het volgend fragment tellen:

Ongetwijfeld bestaan er ook onderwijsmanagers die niet vreemd opkijken wanneer een (kunst)docent aangeeft dat hij de studiefiches het liefst zou voorzien van de eenvoudige notitie: we zien wel. We zien wel wat we zullen zien. We zien wel wat we zullen doen. We zien wel waar we komen. We zien wel hoe we er komen. We zien wel. Dat lijkt ongehoord, maar is dat wel zo? Moeten we niet juist leren om het leren opnieuw als een avontuur te zien? 

Verslavende spelletjes

Design-a-game-controller-1-1024x675

Bij technische oefeningen denken we aan saai, monotoon, kurkdroog gezwoeg. Bij spelletjes maken we andere associaties: plezier, passie, bezieling en flow. Als je leren zo ervaart, leer je ook sneller.

Een eenvoudige tip: maak van technische oefening verslavende spelletjes. Akkoorden leren spelen op gitaar kan een saaie driloefening zijn. Of een spel met levels. Waar leerlingen op scherp staan en juichen als ze een volgende stap gehaald hebben.

Aangeleerde afhankelijkheid

studeren.png

Leerlingen die gewillig uitvoeren wat je van hen vraagt: geen eigen initiatief, consumeren en wegwezen. Houdt jou dat ook bezig?

Want je hoopt dat leerlingen het omgekeerde laten zien: actief meedenken en initiatief nemen. Zo wordt onze job een droom. Altijd weer bruisende lessen. En leerlingen die ons energie geven.

Vreemd dat een deel van onze leerlingen in die passieve rol kruipt.

Ligt dat aan hen? Aan de tijdsgeest? Aan ons onderwijssysteem? Of ligt het aan ons? Drijven we hen, ongewild, naar een vorm van aangeleerde afhankelijkheid.

Misschien is dat laatste te streng.

De waarheid zal wel ergens in het midden liggen.