Kleine stappen

改善.jpg

Kaizen is Japans voor continue verbetering. Elke dag kleine stapjes vooruit zetten. Om zo, als je dat allemaal optelt, een grote vooruitgang te boeken. Ook duurzaam. Want wat langzaam groeit blijft langer.

Succesvolle kunstenaars stralen altijd kaizen uit. Ze hebben een niet-aflatende wens om beter te worden. En dat is geen negatieve gemoedstoestand. Het is positief vooruit kijken en willen groeien: een ingebakken streven naar kwaliteit.

Ook onze DKO-praktijk is kaizen. We zetten iedere les nieuwe stapjes met onze leerlingen. Zo kunnen we op het einde van hun DKO-loopbaan tevreden vaststelling dat  ze artistiek competent geworden zijn.

En misschien kunnen de 30 blogs van dit schooljaar ook bijdragen tot een meer kaizen kunstdidactiek.

Anders lesgeven?

transformatie karen martin vlinder ontpoppen.jpg

En geef je nu zelf anders les? Dat was de verrassende vraag die een directeur me stelde. Heeft het project artistieke competenties van mij een andere leraar gitaar gemaakt? Het antwoord is ja. Enkele voorbeelden?

Intentiegesprekken zijn voor mij sleutelmomenten. Dan bepalen we samen de route. Ik laat me dan ook graag verrassen door de voorzetten van de leerlingen. En die gesprekken zijn niet vrijblijvend. Ik kom regelmatig terug op de afspraken die we maakten. Onze globale doelen verliezen we niet uit het oog.

Ik heb de schoonheid van vakmanschap herontdekt: herhalen tot het erin zit, nauwkeurig afwerken. Geen angst om leerlingen te laten zwoegen en zweten. Het hoort er gewoon bij. Om daarna, als het zweet opgedroogd is, samen te genieten van dat geleverde werk. Belangrijke nuance: ik zoek manieren om dat vakmanschap zo compact mogelijk aan te bieden zodat er ruimte vrij komt voor andere thema’s.

Kansen tot creatie laat ik niet meer liggen. Vroeger dacht ik nog wel eens: kan dit wel op de academie? Die schroom is verdwenen. Als we nieuwe vondsten doen, is het feest in de klas. Spelen met een partituur is een dagelijkse praktijk geworden. Leerlingen die met eigen werk afkomen, krijgen de volle aandacht. Vele leerlingen spelen ook eigen composities op concerten.

Zo, genoeg teruggekeken. Dit was de laatste blog van dit schooljaar. Geniet binnenkort van een welverdiende vakantie… en tot in september.

Muziek maakt (gelukkig) niet slimmer

590A1181.jpg

Gelezen in de Standaard:

Tegen de heersende overtuiging van de verzamelde ouders in blijkt muziekles níet slimmer te maken. Een doctoraalstudent aan Harvard doet het Mozarteffect af als een hardnekkige mythe. Samuel Mehr onderwierp 74 vierjarigen aan lessen muziek of beeldende kunst. Waar ze op geen enkel vlak statistisch significant slimmer van werden.

Gelukkig. Muziek maakt niet slimmer. En hopelijk helpt het leerlingen ook niet om beter wiskunde te kunnen. Zo zijn we af van deze slechte argumenten om naar de academie te komen.

Muziek, woord, dans en beeld zijn belangrijk omwille van de kwaliteiten van de kunsten zelf: schoonheid ervaren, emotioneel rijker worden, cultureel bewustzijn ontwikkelen, nauwkeurigheid nastreven, nieuwsgierig in het leven staan, vakmanschap ontwikkelen, verbeelden, anders kijken, in harmonie samen spelen …

Dit zijn de juiste ingrediënten om het bestaansrecht van kunstonderwijs te verdedigen. Kunst maakt niet slimmer, wel rijker.

Meerduidigheid en empathie

a1ib000000LrsjPAAR.jpg

Uit een interview met Ramsey Nasr:

Ik ben er meer dan ooit van overtuigd dat onderwijs niet alleen theoretische kennis en praktische vaardigheden moet aanbieden, maar ook moet trachten een kind zaken als meerduidigheid, nuance, empathie en verbeelding bij te brengen. Niet omdat dat zo nobel of chic of menslievend is, maar omdat onze maatschappij anders morgen niet meer bestaat.

Wie op jonge leeftijd in aanraking komt met kunst, kan ervaren dat er een breder palet is dan de drie basiskleuren van zijn bestaan en dat de wereld niet stopt aan de voordeur. In een globaliserende wereld die steeds complexer wordt, zijn zulke ervaringen noodzakelijk.

Bovendien zijn ze makkelijk realiseerbaar. Ikzelf stond verbaasd van wat goed kunstonderwijs vermag, toen een bevriende hoorniste me onlangs vertelde over haar ervaringen als kunstdocente. Ze geeft op projectbasis muziekonderwijs aan jonge leerlingen, van peuters tot pubers. De kinderen leren tijdens haar lessen het muziekinstrumentarium van een orkest kennen, ze ontmoeten de musici, bezoeken repetities en krijgen soms compositieopdrachten rond het muziekstuk.

Wat blijkt?

Jonge kinderen hebben geen enkele moeite met hedendaagse klassieke muziek die volwassenen vaak geïrriteerd als ‘piep-knor’ terzijde schuiven. Piep-knor gaat erin als koek. Kinderen hebben juist meer moeite met Bach, Mozart en al die andere componisten die wijzelf tot het eerbiedwaardige pantheon van de klassieke muziek rekenen. Kinderen zijn avontuurlijk en staan open voor een uiterst moderne en complexe wereld.

Leerlingen kiezen doelen

IMG_20190319_125055.jpeg

De academie van Wuustwezel gaat op een innovatieve manier om met het raamleerplan. De academie herformuleerde een deel van de leerdoelen zodat ze  beter begrijpbaar zijn voor kinderen.

Deze aangepaste doelen hangen nu op in de klas. Elke les mogen leerlingen een leerdoel kiezen waarrond ze die week willen werken. Dat kaartje krijgen ze mee.

Zowel leraren muziek als leraren woord gaan ermee aan de slag. Bijzonder inspirerend.

Goesting

Goesting.png

Op een academie onderzochten leraren welke doelen voor hun lespraktijk belangrijk waren. Een lerares drukte uit dat alle collega’s aan haar tafel het woordje goesting uit de lijst hadden gekozen.

Dat deed wel iets met de mannen in de zaal. Als vijf vrouwelijke collega’s uitdrukken dat ze goesting belangrijk vinden, dan daalt het niveau even tot cafépraat.

Maar daarna volgde al snel de vaststelling dat spelplezier en goesting ontwikkelen diep in het DNA van de academie zit. En deze gedachte had wel kwaliteit.

Goesting is ooit tot mooiste Nederlandstalige woord verkozen. Terecht. Het woord roept fijne dingen op: zin, passie, gedrevenheid, meer willen. Liefde voor het vak.

En we weten het allemaal: als een leerling met stralende ogen aangeeft oh, dit wil ik ook kunnen, dan is het al half gewonnen.