Dichtbij of afstand

regisseur in zaal.jpg

Waar zit/ sta je tijdens een les of repetitie? Waar coach je je leerlingen?

Ga je dicht bij de leerling staan zodat je samen een tekst kunt bestuderen? Of ga je in een hoek van het lokaal luisteren? Om het geheel overschouwen. Om letterlijk en figuurlijk afstand te nemen.

Sommige leraren gaan in de zaal zitten en geven van daaruit aanwijzingen. Anderen lopen op het podium rond en sturen zo het liefst snel bij.

Begeleiden is balanceren tussen de twee. Dichtbij tijdens de instudeerfase. En met afstand om het geheel te overzien en leerlingen los te laten. Of om te onderzoeken hoe iets als toeschouwer binnenkomt.

In aanloop naar de concerten in mei en juni neem ik elke week iets meer afstand.

 

Play guitar instantly

IMG_2260.jpg

In 1996 begon de Canadese kunstenares Dana Wyse met haar bekendste kunstwerk Jesus Had A Sister Productions. Zakjes gevuld met pilletjes doen je dromen, lachen en vooral nadenken. Met de nodige ironie bespreekt Wyse universele thema’s zoals geslacht, spiritualiteit en aspiraties. Het is work-in-progress. Ieder jaar voegt ze nieuwe kunstwerken toe.

Op een tentoonstelling viel mijn oog op Play Guitar Instantly. Dit riep vele gedachten op: Hoe kan ik een generatie leerlingen die vooral de spotlights en zelden het zweet zien tot oefenen aanzetten? Hoe maak ik leerlingen duidelijk dat succes start bij volgehouden inspanning? Hoe kan ik mijn lessen kruiden met meer direct speelplezier?

En fundamenteel: is het einde van het DKO in zicht met deze pillenkuur? 😉 Of juist niet! Want … laten we eerlijk wezen: instantly, forget it.

bestSellingWriterdw98stah-eurtumblr_npbw4rMFtv1qb59rdo1_400

Procespen

6-kleurenpen-basis-14400061-productzoom_rd.jpg

Mijn nieuwe pen. Met 6 mooie kleuren.

Dit is dit jaar mijn nieuw werkinstrument. Ik schrijf er opmerkingen, gedachten en ideeën mee op de partituren van leerlingen. Een hele week gebruik ik in alle klassen dezelfde kleur. De week daarna een andere kleur.

Als ik de datum in de kleur erbij zet, weten leerlingen welke opmerkingen die week van belang zijn.

En de kleuren maken ook het proces zichtbaar. Welke evolutie heeft de leerling doorgemaakt? Wat hebben we in het begin en later opgepakt? Wat wordt altijd weer omcirkeld?

Partituren worden zo levendige, bonte beelden met twee verhalen: dat van de componist en dat van het werkproces van de leerling. Voor minder dan 1 euro haal je dit fantastisch didactisch instrument in huis.

IMG_2853.jpg

 

 

Evalueren is communiceren

timthumb.php.jpeg

Het doel van een evaluatie is communicatie. Dat was het verrassend statement van een lerares woord van de academie van Jette. Zo scherp had ik het zelf nog niet gezien.

Natuurlijk is communicatie een belangrijk middel om de evaluatie over te brengen naar leerlingen en ouders.

Maar deze lerares gaat een stap verder. Met je leerlingen in dialoog gaan, is de kern van een evaluatie: over het proces en product. En in twee richtingen: leerling-leraar en leraar-leerling.

Met relevante vragen: Wat hebben we gezien? Wat ging goed? Waar heb jij/ ik nog werk aan? Hoe kijk je naar je eigen evolutie? Daar samen over nadenken zorgt voor de nodige voeding. Dit is geen tijdverlies. Dit levert een grote winst op: leerwinst.

Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik overtuigd ben dat ze helemaal gelijk heeft. Communicatie over het leren is het doel van een evaluatie.

Groeiboog

door-1128254_960_720.jpg

Pianist en leraar Joost Van Kerkhoven onderscheidt in zijn praktijk twee cycli: een groeiboog en een afwerkingsboog.

De groeiboog omvat het groeiproces dat een leerling doormaakt. Leraar en leerlingen focussen op leren, competent worden. Niet het afgewerkt product maar het leerproces staat vooraan.

Joost zijn vaststelling: voor leerlingen die focussen op de groeiboog, is een toonmoment zelden een opgave. Ze identificeren zich sterk met hun artistiek product. En ze ervaren het als een soort delen van een gedachtegang.

De afwerkingsboog is de tijd waarin leraar en leerling zich richten op het eindproduct. Deze tijd hebben we altijd belangrijk gemaakt in het DKO. Kwaliteit associëren we met het niveau van de toonmomenten.

Competenties creëren mogelijkheden om méér te focussen op de groeiboog. Vaardigheden worden niet gedefinieerd vanuit een bestaande norm of traditie. Wel vanuit een dialoog met de leerling en inzicht in de ingrediënten die nodig zijn om artistieke ambities waar te maken. 

Raamleerplannen

creëren

Het is gebeurd. De inspectie keurde vorige week onze raamleerplannen DKO goed. Eén voor podiumkunsten en één voor beeldende en audiovisuele kunsten.

Het zijn leerplannen geworden van en voor leraren DKO. In een taal die helder en herkenbaar is. Met een beperkte set competenties en doelen. Leerplannen die vertrouwen geven aan leraren en vakgroepen uitdagen om zelf inhouden te bepalen. Daar zullen we aan moeten wennen.

De doelen van het leerplan sluiten aan bij de verwachtingen die de overheid uitdrukte in de basiscompetenties en beroepskwalificaties. Wie dit leerplan gebruikt, voldoet aan de vooropgestelde eisen.

Zeven jaren onderzoek en begeleidingswerk komen in één uitgepuurd concept samen.

Nieuwsgierig? Verken de raamleerplannen een eerste keer op de blog.

Of nog beter: lees het hele verhaal en ontdek veel meer ondersteunende documenten op onze nieuwe website raamleerplandko.be. Daar zullen we ook voorbeelden samenbrengen die academies in de toekomst zullen ontwikkelen.

We zien wel

dsc_10100_dieter.jpg

Filosoof Dieter Lesage maakt in het tijdschrift Simulacrum bedenkingen bij vooropgestelde te behalen competenties in kunstonderwijs. Ik deel zijn bezorgdheid. Daarom blijven we vurig pleiten voor grofkorrelige competenties die richting geven,  inspireren … maar ook voldoende ruimte geven aan het onverwachte. Lesage gaat nog een stap verder. Als provocatie kan het volgend fragment tellen:

Ongetwijfeld bestaan er ook onderwijsmanagers die niet vreemd opkijken wanneer een (kunst)docent aangeeft dat hij de studiefiches het liefst zou voorzien van de eenvoudige notitie: we zien wel. We zien wel wat we zullen zien. We zien wel wat we zullen doen. We zien wel waar we komen. We zien wel hoe we er komen. We zien wel. Dat lijkt ongehoord, maar is dat wel zo? Moeten we niet juist leren om het leren opnieuw als een avontuur te zien?