Wat als?

watals_s1_afl8_mop_0.jpg

Het programma Wat als? zet Vlaanderen op kaart bij tv-bonzen. Naast een goede format is dit ook een interessante vraag. Mooie uitdagingen om de kunstenaar aan te spreken?

  • Wat als in dit werk de si niet meer bestond?
  • Wat als Luc de Vos dit nummer zou spelen?
  • Wat als deze wals in 5/8 zou gespeeld worden?
  • Wat als deze amoroso zou uitmonden in een kletterende (v)echtscheiding?
  • ….

Zeker eens proberen: de partituur bekijken, een waaromvraag verzinnen en zien wat er gebeurt.

Mag ik uw stuk spelen?

accordeonklas karin van steenlandt

De lerares accordeon van de academie van Ronse organiseerde vorige week een concert waarop haar 24 leerlingen eigen werken speelden. Ze vertelde er tijdens een vormingsmoment met veel enthousiasme over:

Bijna alle leerlingen vonden het geweldig om eigen composities te maken. Maar één leerling had het moeilijk met die vrijheid. Die heb ik dan ook met rust gelaten.

Ik vond het interessant dat de leerlingen zonder partituur speelden. Ze maakten echt contact met het instrument en de klank. Heel dichtbij.

Ik gaf meestal een duidelijke opdracht. Voor de beginners was dat bijvoorbeeld: maak iets van acht maten, begin met do en eindig met do. De meeste leerlingen kwamen dan met een kleine muzikale cel naar de les. Daar zijn we mee aan de slag gegaan: puzzelen, versterken, toevoegen, afwerken en podiumklaar maken. De middelbare graden zochten ook een passende begeleiding. Als dat nodig was, gaf ik ook vaktechnische kaders mee: opbouw van akkoorden, graden akkoorden, doorgangsnoten…

Sommige leerlingen gebruikten hele complexe ritmes. Die zouden ze nooit van een partituur kunnen spelen.

Een aantal leerlingen vertelden tijdens het concert hoe hun compositie tot stand gekomen was. Anderen waarom ze een titel gekozen hadden.

Het mooiste moment? Na het concert vroeg een leerling aan een andere: Mag ik uw stuk spelen?

Wat wil je nog meer?

 

Opdrachten voor kunstenaars

screensnapshot-29-11-2014-12-39-05.jpg

Leraren muziek zijn sterk in vakmanschap. Ze kunnen op een systematische en efficiënte manier een techniek aanleren. Vakwerk!

Maar ze hebben in mindere mate geleerd hoe ze de kunstenaar kunnen aanscherpen. Leraren beeld hebben daar meer ervaring mee. Ze weten dat goed uitgekozen opdrachten het verschil maken. Zo’n opdracht ontwikkelen is een kunst op zich.

Een opdracht voor kunstenaars:

  • ontstaat vanuit een goed omschreven doel;
  • daagt uit door een scherpe afbakening;
  • en laat meerdere oplossingen toe.

Tijdens een vorming op de lerarenopleiding van de Mad-faculty Hasselt daagden we studenten uit om opdrachten te analyseren die ze tijdens hun opleiding gekregen.

Hier een mooi voorbeeld: Juweel van de dag

Studenten juweelontwerp moesten een sieraad ontwerpen met een voorwerp uit het dagelijks leven. Studenten leerden zo om anders en breder naar juwelen te kijken en het onverwachte een plek te geven in hun ontwerpen.

Helder doel, duidelijk afgebakend en toch open.

En welke opdrachten heb jij onthouden?

Schrappen en schaven, boetseren en bouwen

the-lau

Lees er een willekeurige tekst op na en je voelt het meteen: dit is een kunstenaar: iemand die schrapt, bouwt, boetseert en timmert tot de perfecte zin op papier staat. 

Bart Steenhaut over zanger Thé Lau in de Morgen

Als leerlingen eigen composities ontwikkelen, heb je misschien de neiging om er vanaf te blijven. Dit is hun ding. Soms is dat ok. Maar anderzijds valt er ook veel te leren:

  • dat blijven zoeken naar alternatieven het product sterker maakt;
  • dat je beter één idee goed ontwikkelt i.p.v. vele ideeën maar half;
  • dat een begin, midden en slot structuur geeft;
  • dat variatie het spannend maakt voor de luisteraar;
  • dat schrappen en schaven bij het vak horen;
  • dat er nog te leren valt over harmonie, gebruik van de ruimte…
  • dat je best een eigen manier zoekt om ideeën vast te leggen: in noten opschrijven, opnemen, grafisch noteren, ruwe schetsen…

Ontwerpen is even hard werken als een partituur/ beweging/ tekst instuderen.