Onze hersenen maken voortdurend verbindingen tussen verschillende hersendelen. Dat is complex en vraagt van ons denken heel wat energie.

Om het leefbaar te houden gebruiken we in gelijkaardige situaties dezefde verbinding. En een volgende keer weer. Zo ontstaan routines en wordt een verbinding steeds dikker en krachtiger. Gevolg? Het wordt nog aantrekkelijker om iets op dezelfde manier te doen.

Kunstenaars hebben het vermogen om ver weg te blijven van die dikke verbindingen. Ze verlaten de hoofdweg en maken zijsprongen.

Voor een geboren kunstenaar is dat een tweede natuur. Anderen kunnen dat leren. Door zichzelf uit te dagen, obstakels in te bouwen of opdrachten te krijgen die sturen naar onvoorziene paden. Dat is het mooie werk dat we te doen hebben als  we kunstenaarskwaliteiten bij onze leerlingen willen ontwikkelen.

Creativiteit kan ook geperfectioneerd worden. Bij El Bulli documenteerden we niet alleen de geslaagde gerechten maar ook al onze mislukkingen. 

Ferran Adria is misschien de meest invloedrijke chef-kok van onze tijd. Onder zijn leiding werd het sterrenrestaurant El Buli vijf keer tot het beste van de wereld verkozen. Pure kookavant-garde: schuimpjes waarvan je niet weet hoe ze gaan smaken, marshmallow van parmezaankaas, een kaviaarblikje gevuld met meloenbolletjes en passievruchtpitjes … In El Buli werden je zintuigen geprikkeld én voor de gek gehouden.

In museum Marres in Maastricht kun je tot 3 juli zijn schetsen, video’s, boeken en kookgerei zien. Musea tonen vaak een oeuvre zonder de vraag te stellen hoe iemand te werk gaat. In deze tentoonstelling staat juist dat proces centraal. En dat maakt de tentoonstelling interessant voor iedereen die met creatie bezig is.

Er worden schetsen getoond die Adria gebruikte tijdens zijn zoektocht naar nieuwe gerechten. Wortelen en erwten in boetseerklei dienen om simulaties van gerechten te maken. En een film toont hoe zijn beroemde verdwijnende ravioli ontstond: van Japanse transparante eetbare velletjes tot een soort driehoekige doorzichtige ravioli met vloeibare vulling. De tentoonstelling is een heerlijke trip in het creatieve brein van Adria.

En daarbij is leergierigheid de motor die Adria vooruit stuwt: om kennis op te nemen, om het verleden te omarmen en de toekomst vorm te geven. In die leergierigheid schuilt ook het verschil tussen zij die op jonge leeftijd fantastische dingen doen en grootmeesters die dat een leven lang volhouden.

Na de tentoonstelling was ik er zeker van: Ferran Adria is een groot kunstenaar én een leermeester voor ons allemaal.