De geest van klasexamens

201167896_5324a5f0cc_b.jpg

Een mail van een leraar piano:

20 jaar sta ik in het vak en toch waren de jaarlijkse openbare proeven nog altijd een beproeving. Ik was altijd weer gefrustreerd omdat het zo snel moest gaan. En omdat de jury, hoe bekwaam die mensen ook waren, maar een beperkt aspect van de leerling konden evalueren. Ik zag ook zelden gelukkige kinderen, jongeren en ouders na een examen.

Wat zijn we in godsnaam aan het doen, vroeg ik me af. En ik merkte dat ik daar niet alleen mee zat. Méér en méér juryleden gaven ook aan dat ze hier geen punten op konden geven. Ze wilden liever iets zeggen over wat ze gezien en gehoord hadden. Maar een rangschikking maken? Nee, dat hadden ze gehad.

Op klasexamens was er wél aandacht voor andere aspecten zoals kunstenaarschap, persoonlijkheid en ontwikkeling. Collega’s onder elkaar namen de tijd om leerlingen te bespreken. En dat was deugddoend.

Ondertussen is op onze academie de touch van de klasexamens de standaard geworden. Concerten met daarna voldoende ruimte om het erover te hebben. En dat klopt voor mij. 

 

Einde van het blogjaar. Geniet van een welverdiende vakantie.

Leerlingen geven feedback

stelling-overleg 2.jpg

Op zo’n grote schaal had ik het nog nergens gezien. De leraren van de academie van Wilrijk lieten tijdens een podiumweek alle leerlingen feedback aan elkaar geven. Wow.

Over dit nieuw evaluatieconcept was het lerarenteam achteraf unaniem positief. Ze verbaasden zich over de directe feedback van sommige leerlingen. Uit een kindermond klinkt stevige feedback blijkbaar minder bedreigend. Een aantal leraren hadden hun leerlingen ook effectief opgeleid tot feedbacker.

Natuurlijk moet het concept bijgestuurd worden:

  • de feedbackrondes mogen korter;
  • krachtige feedback is ook voor leraren nog een uitdaging;
  • leerlingen moeten zich het artistiek vocabularium meer eigen maken;
  • feedback noteren en gelijktijdig een gesprek modereren is niet makkelijk.

Maar de tendens is duidelijk: hier gaat de academie mee verder.

Evalueren is communiceren

timthumb.php.jpeg

Het doel van een evaluatie is communicatie. Dat was het verrassend statement van een lerares woord van de academie van Jette. Zo scherp had ik het zelf nog niet gezien.

Natuurlijk is communicatie een belangrijk middel om de evaluatie over te brengen naar leerlingen en ouders.

Maar deze lerares gaat een stap verder. Met je leerlingen in dialoog gaan, is de kern van een evaluatie: over het proces en product. En in twee richtingen: leerling-leraar en leraar-leerling.

Met relevante vragen: Wat hebben we gezien? Wat ging goed? Waar heb jij/ ik nog werk aan? Hoe kijk je naar je eigen evolutie? Daar samen over nadenken zorgt voor de nodige voeding. Dit is geen tijdverlies. Dit levert een grote winst op: leerwinst.

Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik overtuigd ben dat ze helemaal gelijk heeft. Communicatie over het leren is het doel van een evaluatie.

Criteria van de critica

534_249583_91772825b31f7e8b02b816.png

De Standaard bracht dagelijks verslag uit van de finaleweek van de Elisabethwedstrijd cello. Annemarie Peeters en Tom Janssens waren de critici. Hun recensies waren zeer leesbaar door de korte en frisse kopteksten (met vraagteken). En deze koppen gaven indirect ook woorden aan hun hoogstpersoonlijke beoordelingscriteria. Een bloemlezing:

Spektakelwaarde? Kleurenbarometer? Sollicitatiekramp? Kippenvelmoment? Uitmuntendheidsgraad? Gretigheidsgraad? Lefgozergehalte? Gamechanger? Decibelmeter? Diepte? Neus voor nieuwe noten? Klankkaliber? Foutenfactor? Nuanceniveau? Concertpotentie? Roomsoezenoverdaad?

Op zoek naar een origineel observatie-instrument voor toonmomenten? Dan is dit een potentieel concept.

Clichés

je-bent-leraar-als-je

Top 10 clichés op evaluatiefiches (deeltijds) kunstonderwijs … om minder of niet meer te gebruiken:

  1. goed gewerkt
  2. doe zo verder
  3. je hebt veel talent
  4. meer oefenen
  5. je bent heel creatief
  6. jammer van de foutjes
  7. je bent op de goede weg
  8. meer opletten tijdens de les
  9. je bent een fijne leerling

En met de grootste cliché rond ik graag dit blogjaar af:

10. voor binnenkort: een prettige vakantie

Kleurrijke zelfevaluatie

IMG_1271 2.jpg

Elisabeth Alders is studente pedagogie aan het Lemmensinstituut. Ze maakt een interessante masterproef over competentiegericht evalueren in klassen samenzang. Haar onderzoek voerde ze uit op de academie van Lier. Vorige week toonde ze me de eerste resultaten.

Eén werkvorm zelfevaluatie trekt de aandacht. Op een bord zijn de competenties samenzang van de academie geschreven. Leerlingen kunnen zich met een wasknijper (met hun naam op) positioneren:

  • houten wasknijper: wat kan ik al goed?
  • blauwe wasknijper: wat is mijn uitdaging?
  • bruine wasknijper: wat kunnen we als klas al goed?
  • gouden wasknijper: wat is als klas onze uitdaging?

Sterk is dat het individueel én groepsniveau bevraagd wordt: wat heb ik en wat hebben we samen te doen?

Je hoeft de vier invalshoeken niet in één keer te behandelen. Een eerste week laat je leerlingen hun kwaliteiten benoemen. En dan daag je ze een volgende week uit om die kwaliteiten meer te laten stralen. Daarna bevraag je de uitdaging… Of focus je op de groepsuitdaging.

Een doelgerichte en kleurrijke evaluatiewerkvorm met vele kansen. De masterproef vind je  binnenkort op deze blog.