Atlas van de belevingswereld

groteatlasvandebelevingswereldschepping.jpg

Ere wie ere toekomt. Onze artistieke landkaarten zijn schatplichtig aan het boek de atlas van de belevingswereld.

De Belevingswereld brengt niet de aarde maar ons innerlijke denken in kaart. Letterlijk. De steden, rivieren en eilanden heten VeranderingChaos of Groeien. Ze liggen in gebieden als Bergen van Werk, Zee van Mogelijkheden of Bronnen van Inspiratie.

Verken de kaarten samen met je leerlingen: dwaal, dwaal af of verdwaal. En onderzoek zo wat ze met hun werk willen uitdrukken.

groteatlasvandebelevingswereldkennis.jpggroteatlasvandebelevingswereldontberingen.jpg

 

Optreden is repeteren

Schermafbeelding 2019-09-03 om 10.17.10.png

Elf jonge acteurs keren met hun collectief Camping Sunset de theaterwetten om: zo weinig mogelijk repeteren en zo veel mogelijk uitproberen op scène. Deze keuze is zeker ook een aanklacht tegen de beperkte middelen in de sector. Vaak wordt er weken hard gerepeteerd en kan je daarna een voorstelling maar drie keer spelen. Moeilijke tijden voor kunstenaars.

Het concept minder repeteren, meer spelen is daarnaast een interessante provocatie en zet aan tot nadenken. Iedereen weet: zelden zijn de premières de beste voorstellingen. En toch is dat net wat we van onze leerlingen verwachten. Het moet er van de eerste keer staan. 

Camping Sunset daagt me uit om dit schooljaar te experimenteren met optreden.   Leerlingen spelen op dezelfde dag bijvoorbeeld hun programma verschillende keren na elkaar. Een kleine groep toeschouwers schuift van de ene naar de andere ruimte. Tussendoor is er tijd om stoom af te blazen en bij te sturen. Vijf keer je programma herhalen en laten groeien: zo wordt optreden ook repeteren. 

En misschien moeten we de vijfde voorstelling dan maar de première noemen. Lekker tegendraads.

 

Mozart op de agenda

442213muziekacademie_tinnen_schotel_tienen_rimanque_group_monument_2_.jpg

De academie van Tienen heeft voor dit schooljaar een prachtige agenda ontwikkeld. Deze agenda is nu de plek waar leerlingen, ouders en leraren elkaar ontmoeten. De evergreens staan er natuurlijk in: huiswerk, tips, tops, notenbalken…

Maar daarnaast nodigt de agenda ook uit om achteruit en vooruit te kijken. In de spiegel noemen ze het. Wat lukt al goed? Wat minder? Hoe schat ik mezelf als kunstenaar of performer in? Wat is mijn volgende uitdaging?

Als kers op de taart kom je ook nog te weten dat Mozart op de grote markt van Tienen, in het gebouw van de academie, overnacht heeft. Prachtig toch. Maar niet verder vertellen. Want anders wordt de academie binnenkort overspoeld door fotograferende Japanners. Laat deze plek vooral een toevluchtsoord blijven voor een nieuwe generatie leerlingen die graag in de voetsporen van Mozart willen treden.

Procespen

6-kleurenpen-basis-14400061-productzoom_rd.jpg

Mijn nieuwe pen. Met 6 mooie kleuren.

Dit is dit jaar mijn nieuw werkinstrument. Ik schrijf er opmerkingen, gedachten en ideeën mee op de partituren van leerlingen. Een hele week gebruik ik in alle klassen dezelfde kleur. De week daarna een andere kleur.

Als ik de datum in de kleur erbij zet, weten leerlingen welke opmerkingen die week van belang zijn.

En de kleuren maken ook het proces zichtbaar. Welke evolutie heeft de leerling doorgemaakt? Wat hebben we in het begin en later opgepakt? Wat wordt altijd weer omcirkeld?

Partituren worden zo levendige, bonte beelden met twee verhalen: dat van de componist en dat van het werkproces van de leerling. Voor minder dan 1 euro haal je dit fantastisch didactisch instrument in huis.

IMG_2853.jpg

 

 

Groeiboog

door-1128254_960_720.jpg

Pianist en leraar Joost Van Kerkhoven onderscheidt in zijn praktijk twee cycli: een groeiboog en een afwerkingsboog.

De groeiboog omvat het groeiproces dat een leerling doormaakt. Leraar en leerlingen focussen op leren, competent worden. Niet het afgewerkt product maar het leerproces staat vooraan.

Joost zijn vaststelling: voor leerlingen die focussen op de groeiboog, is een toonmoment zelden een opgave. Ze identificeren zich sterk met hun artistiek product. En ze ervaren het als een soort delen van een gedachtegang.

De afwerkingsboog is de tijd waarin leraar en leerling zich richten op het eindproduct. Deze tijd hebben we altijd belangrijk gemaakt in het DKO. Kwaliteit associëren we met het niveau van de toonmomenten.

Competenties creëren mogelijkheden om méér te focussen op de groeiboog. Vaardigheden worden niet gedefinieerd vanuit een bestaande norm of traditie. Wel vanuit een dialoog met de leerling en inzicht in de ingrediënten die nodig zijn om artistieke ambities waar te maken. 

Herhalen

0186-repetition-4.jpg

Het hoeft niet altijd iets nieuws te zijn. Laat leerlingen ook eens een werk/ tekst verschillende keren in hun DKO-loopbaan opnieuw instuderen. Pieter Wispelwey deed het met de cellosuites van Bach. Dit biedt interessante kansen:

  • in M2 is kunnen spelen al een hele uitdaging;
  • bij de herneming in H1 wordt een ander register aangesproken: bijvoorbeeld meer stijlgebonden spelen;
  • en in H3 verwacht je dat het werk een persoonlijke touch krijgt.

Ontstaansproces onderzocht

gie_bogaert.jpg

Universiteit Antwerpen volgde drie jaar de werkwijze van schrijver Gie Bogaert. Zijn handelingen op de computer werden bijgehouden en geanalyseerd. Dat leverde interessante informatie op over zijn werkwijze en het ontstaansproces van een artistiek product.

Belangrijkste conclusie: ongeveer 40 procent van de woorden die Bogaert neerschreef, schrapte hij. Dit bevestigt nog maar eens wat vele makers al weten: een kunstwerk ontstaat door een (eindeloos) proces van schrappen en schaven: less-les les.

Nog een interessante vaststelling: Bogaert schreef het  boek niet van bladzijden 1 naar bladzijde 100. Hij sprong constant heen en weer tussen de verschillende hoofdstukken.

Het meest verrast was Bogaert over zijn schrijftempo. Slechts 2,9 woorden per minuut. Kwaliteit vraagt tijd.

Boekenplank

Zin om te lezen? Hier mijn boekenplank artistieke competenties. Boeken die mij inspireerden om de artistieke rollen beter te leren kennen.

kunstenaar
vakman
performer
onderzoeker

samenspeler

Competenties voor het leven

De nauwkeurigheid die ik elke dag als chirurg nodig heb, leerde ik in de gitaarles.

J. Matheï, chirurg

Op de academie is de leerling niet alleen bezig met kunst maken maar krijgt hij ook kwaliteiten mee die hij in zijn verdere leven kan inzetten. De leerling maakt niet alleen kunst maar de kunst maakt ook de leerling.

Enkele levenscompetenties hebben we hieronder als adjectieven geformuleerd. Ze geven een kwaliteit aan vele handelingen buiten de kunsten: innoverend denken, verbindend organiseren, anders kiezen, aandachtig studeren … en nauwkeurig opereren.

leven jpeg