360 graden samen

jan-raes-credits-marco-borggreve-kl.jpg

Jan Raes was de toonaangevende directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest Amsterdam. In een interview valt op hoeveel belang hij aan samenspel en luisteren hecht.

Samenspel verrijkt. Het leert luisteren naar anderen. In deze desintegrerende tijden is het belangrijk dat kinderen en jongeren leren omgaan met verschillen. Empathie is de stap naar meer wijsheid in het leven.

Ik luister naar mijn orkestleden. Ik heb wekelijks een informeel gesprek met een orkest- en een staflid. Tijdens een gesprek zonder agenda ontdek je briljante ideeën, en niet alleen bij de tafelspringers. Ook de timide mensen krijgen op die manier een kans om hun mening te geven. Uiteraard voeg je daar je eigen visie aan toe, maar je bouwt het beleid wel samen op. Op die manier creëer je een wij-gevoel. Voor een collectief is dat belangrijk: een orkest is meer dan 120 solisten.

En de mooiste:

In een goed orkest luistert iedereen op het podium voortdurend 360 graden naar elkaar.

Songbook

Schermafbeelding 2018-10-19 om 07.31.09.png

De academie van Beringen stelt elk jaar een songbook samen. Dit pakket liedjes en begeleidingen vormt het cement tussen verschillende vakken en opties.

In het muzieklab (MCV) worden de liedjes aangeleerd. Instrumentleraren oefenen de variabele begeleidingen in. Klassen compositie maken arrangementen, leerkrachten dans eenvoudige choreo’s en leerkrachten woord zoeken passende teksten.

Songbook heeft fijne effecten:

  • leraren ontmoeten elkaar om het materiaal te kiezen en aan te maken;
  • leerlingen ervaren via songbook de verschillende vakken meer als een eenheid;
  • en ze hebben na enkele jaren een uitgebreid liedrepertoire dat ze graag blijven zingen, ook als ze 12 jaar of ouder zijn.

En dan is er nog een artistiek surplus: zet twee willekeurige klassen en enkele instrumentisten op een podium en een lied uit het songbook wordt ingezet.

Feedbackritueel

2f1626bec38619c0c0c0e07b5914980c.png

Een leraar beeld van de academie van Beveren heeft een mooi ritueel: op het einde van iedere les, net voor het opruimen, worden alle werken op de tafel gelegd. De leraar en de leerlingen formuleren dan feedback op de voorlopige resultaten.

Een sterk concept. Zeker omwille van het wekelijks ritme. De losse flodder voorbij. En het signaal aan de leerlingen is ook niet mis te verstaan: feedback geven en ontvangen is een wezenlijk bestanddeel van een kunstopleiding.

En als de tijd te krap is? Dan vragen de leerlingen zelf om toch nog even het rondje feedback te mogen doen.

Boekenplank

Zin om te lezen? Hier mijn boekenplank artistieke competenties. Boeken die mij inspireerden om de artistieke rollen beter te leren kennen.

kunstenaar
vakman
performer
onderzoeker

samenspeler

En is dat wel zo?

EV-RONS-1164.jpg

Als leraren muziek, beeld, dans en woord samen rond de tafel zitten gebeurt er iets. Vandaag zag ik het weer tijdens een lezing op de mooie, open en warme kunstacademie van Ronse.

De evidentie dat je in muziek eerst met vakmanschap moet bezig zijn voor je over kunstenaarschap kan spreken, werd met die één zin van een lerares woord in vraag gesteld: Is dat wel zo?

Met 5 noten kan je al ontwerpen, vertelde een lerares accordeon. Bij sommigen klinkt het dan heel ongericht maar anderen voelen al direct de hoofdgraden aan. En waarom leerlingen geen variaties laten verzinnen?

En zo ontdekten we samen kansen. Leve de kunstacademie!

Competenties voor het leven

De nauwkeurigheid die ik elke dag als chirurg nodig heb, leerde ik in de gitaarles.

J. Matheï, chirurg

Op de academie is de leerling niet alleen bezig met kunst maken maar krijgt hij ook kwaliteiten mee die hij in zijn verdere leven kan inzetten. De leerling maakt niet alleen kunst maar de kunst maakt ook de leerling.

Enkele levenscompetenties hebben we hieronder als adjectieven geformuleerd. Ze geven een kwaliteit aan vele handelingen buiten de kunsten: innoverend denken, verbindend organiseren, anders kiezen, aandachtig studeren … en nauwkeurig opereren.

leven jpeg